Representatieve democratie

De zwarte pion in het schaakspel kan worden beschouwd als de vertegenwoordiger van hen door wie het is gekozen, de witte pionnen. Het is een rol – niets meer, niets minder – die hij of zij krijgt toebedeeld om te besturen en te beslissen in de geest van en in de behoefte aan.

Burgers en bestuurders hebben, zo beschouwd, dezelfde hoogte. Dit is een wezenlijk uitgangspunt van de idee van representatieve democratie. Dit beeld is een metafoor, uiteraard. De vergelijking met de werkelijkheid gaat in veel gevallen mank, helaas. Hoewel, zeker niet altijd. Er zijn voorbeelden, die de regel bevestigen. Dat zijn de echte leiders.

De zwarte pion als onderdeel van de groep, van de samenleving, onder de mensen toegankelijk, luisterend, transparant, verbindend, communicerend, de eigen achtergrond nooit vergetend of verloochenend en vooral wetend dat het niet meer is als de witte pion. Zou dat niet geweldig zijn!?

Identiteit

Paul Verhaeghe onderzoekt in Identiteit (2012) de effecten van dertig jaar neoliberalisme, vrijemarktwerking, privatisering en de relatie tussen de maakbare samenleving en onze identiteit. Wie wij zijn wordt zoals altijd bepaald door de context waarin wij leven. Die context bepaalt op dit moment: wie geen succes heeft zal ziek zijn.

Paul Verhaeghe: “Maatschappelijke veranderingen hebben gezorgd voor een veranderd ik-gevoel.

De dwang tot succes en geluk blijkt een keerzijde te hebben: het leidt tot verlies van zelfbesef, tot desoriëntatie en vertwijfeling. De mens is eenzamer dan ooit. De liefde is moeilijk te bereiken en betekenisvol leven is diepgaand problematisch geworden.”

“Ik doe een poging om het daarbij aansluitende mensbeeld, de spiegel die ons omringt, onder worden te brengen (p. 116):

Mensen zijn competitieve wezen die vooral uit zijn op hun eigen profijt. Op maatschappelijk vlak is dat in het voordeel van ons allemaal, want iedereen zal in die competitie zijn uiterste best doen om aan de top te geraken. Daardoor krijgen we betere en goedkopere producten in combinatie met een efficiëntere dienstverlening binnen een één gemaakte vrije markt, zonder inmenging door de overheid.

Dit is ethisch correct, want het slagen of mislukken van een individu in die competitie hangt volledig af van diens eigen inspanningen. Iedereen is bijgevolg zelf verantwoordelijk voor het eigen succes of falen. Vandaar het belang van onderwijs, want onze wereld is een razendsnel evoluerende kenniseconomie die om hoogopgeleide mensen met flexibele competenties vraagt. Eén hoger-onderwijsdiploma is goed, twee is beter en levenslang leren een must. Iedereen moet blijven groeien. Immers de competitie is bikkelhard. Vandaar ook de dwingende noodzaak aan functioneringsgesprekken en constante evaluaties, die alles geleid door de onzichtbare hand vanuit een centraal management.

Dit is de korte samenvatting van het grote verhaal dat vandaag de dag onze cultuur beheerst en dat bijgevolg onze identiteit vormt. Cultuur kunnen we het best begrijpen in de ruime betekenis, want dit verhaal heeft ondertussen alle sectoren ingenomen, van wetenschap via onderwijs tot de zorgsector en de media. Ik herinner er nog even aan dat identiteit ook onze normen en waarden bevat en bijgevolg de verhouding tegenover anderen bepaalt.”

“Loon naar werken in naam van de vrijheid (GC p. 118):

Het woord ‘meritocratie’, door Scott Belsky van Adobe deze week nog als thema centraal gesteld in hun nieuwe website Behance tijdens hun wereldwijde congres), was tot voor kort vrij onbekend, in tegenstelling tot de onderliggende gedachte waarmee zo ongeveer iedereen opgevoed is: loon naar werken; iedereen krijgt wat hij verdient; boontje komt om zijn loontje, zoals men zaait, zo zal men oogsten, enzovoort…

De macht (kratos) dankzij de inzet, de verdienste (merit)…

De versmelting van vrijheid en loon naar werken heeft gezorgd voor een kantelpunt, waarna we het beste kunnen spreken van een ‘neoliberale meritocratie’. Het belang van dat kantelpunt kunnen we afwegen aan de gevolgen. Binnen de kortste keren valt de sociale mobiliteit stil, ontstaat er een groeiende kloof tussen onder- en bovengroep en moeten vrijheid het veld ruimen voor een veralgemeende paranoia.”

Interview Paul Verhaeghe in Brands met Boeken.

Uitgegeven door De Bezige Bij, Amsterdam

Forest floor palette

In early December, this is what this palette of the frosty forest floor is telling us. Quite a set of late autumn colours of lost leafs. They look up to where to came from, the high canopies.

We should be very thankful to them for their incredible service this season, this for their production of O2 (oxygen) and binding CO2 (carbondioxide), for their delivery of sugars for trees, fungi and animals, for filtering the dusty air.

Leafs are key for life. They actually are the master servants in the Empire of the Sun. Now they rest in peace on the forest floor, waiting to find their way in the circle of life. Winter is coming.

Picture: © Jack Kruf

De oneindige dijk

© Jack Kruf (2022) De Halsterse dijk: de oneindige dijk. Breda: Private collection.

Vandaag was ik in de beslotenheid van dit mistige landschap. Wandelend met neef Walter. De ‘Halsterse Dijk’, een monument op zichzelf. Het gebied veranderde van het zoute getijdendeel van de Zeeuwse Delta in een zoetwatergebied. De Deltawerken spreken de taal van de vooruitgang en van veiligheid. De werken waren zo nodig na de overstroming van 1953.

Veel herinneringen liggen besloten in de harten van hen die ook hier hun geliefden verloren. Die verliezen zijn ingebed in de cultuur van de gemeenschap waar ik ben opgegroeid. De lijnen van oneindigheid tonen zich, wederom, op dit moment. Het is de dijk van oneindigheid.

Hier zie ik mijzelf ook weer met mijn moeder, samen genietend van de plek, van het ravotten in het zoute zeewater. Het zoute water maakte het zwemmen lichter. Mijn vader wist als docent wis- en natuurkunde uit te leggen hoe dit allemaal werkt.

Nu bedekt het mistige landschap de warme zomerdagen van weleer. Die verre vreugde is in deze vrieskou nauwelijks voelbaar. Maar het is er nog. Ik geniet nog steeds van de moederlijke warmte en geborgenheid. Zij was de getrainde zwemster, onverschrokken en dapper. Mijn heldin. Één met de zee, met alle respect voor het leven, dat zich hier afspeelde. Hier ligt de geboorte van mijn respect voor de natuur. Oneindige herinneringen. Het is de dijk van oneindigheid.

Public Steward

Public steward or steward of the public domain? Who at the end is taking care for our society as a whole? Bringing balance between the political world (according Machiavelli the domain of power and influence’), society, the natural environment, relevant public values, science, media and business.

Is it the system of human society itself, democratic or not, functioning or not, which is actual self-governing? Or maybe is it the King as steward, guarding us, and not being part of the political system. Can the popularity of Kings and Queens (still) be explained by the fact that we actually are in serious need for a  steward which is guarding and guiding? Or are they a sublimation of our own personal feelings about lack of security and safety in the big world?

Etymology

In old English stiward, stigweard means “house guardian,” from stig “hall, pen” + weard “guard.” So  meaning “overseer of workmen”, attested from c.1300. The sense of “officer on a ship in charge of provisions and meals” is first recorded mid-15c.; extended to trains 1906.

A steward was the title of a class of high officers of the state in early England and Scotland, hence meaning “one who manages affairs of an estate on behalf of his employer” (late 14c.). The term developed during centuries, step by step, from the level of household to that of the public domain. What emerges here is the fact that government should not only deliver products, services, enforce rules, collect taxes and making regulations but also act as a steward. Taking care. Guardian angel.

Religion & Thought

The thoughts of stewardship are embedded in many beliefs, ideologies, philosophies and religions such as Buddhism, CatholicismGaiaHinduismHumanism, IslamismJudaismProtestantism and many more.  According David Horrell the oldest and most influential source for the idea that humans are meant to be stewards of the earth is the Bible, and in particular the opening chapters of the book of Genesis.

Government

Within public governance though – scientifically as well as from practitioners perspective – stewardship is still in development, and compared with the “world of” beliefs, ideologies, philosophies and religions relatively small and not well elaborated. The role ofsteward– to underline the focus and feeling of this role I use the term public steward – has been defined by several institutions and scientists as one of the roles of government. This role can only be carried out by government, many say.

O yes, government. That is actually us. At least in the democratic societies. With as main – and generally acknowledged – considerations the attainment of the society’s (public) values and quality of life for citizens. I would like to add nature here. This mostly is not considered as part, rather as environmental aspect of society and defined as our natural environment. Nature though is a core in the conceptions of stewardship, but in public governance still in the background. Of course it is linked somehow with sustainability, but not truly embedded in the processes and architecture of public governance.

Embedding

In my view stewardship is not that easy to embed in governing the public domain – at least being a challenging task – due to the always rich palette of  stakes, views, levels of government, political parties, beliefs, backgrounds and interests. Society is complex, stewardship in this regard a true profession.

What could be helpful is a more holistic approach (by government) of any issue, topic, plan or project; actually meaning placing strategies and policies in the larger perspective of total of values of the public area domain, for instance a city, as a whole. Not always easy zooming out from direct interests, stakes and clientele.

Moreover it becomes more and more important that also citizens and organisations living, working and acting within the public domain, truly embed the values of the public domain (as a whole) in their own behaviour. And act in the spirit of.

Ownership

Public stewardship contains on one hand a balanced holistic approach of public matters and a behaviour of citizens expressing their responsibility for the bigger picture on the other hand. So not only government as steward – with for cities Mayor, Aldermen and The City Council in the lead. No, everyone of us can be (and should be, but maybe  that is too normative) a public steward and act from the responsibility for the mainframe of discussed, confirmed and decided public values.

Necessity

For example a clean city (as chosen, confirmed and decided public value). Many cities have expressed this public value in their strategies and policy plan, that is way I use it as an example – is not only the guarding task of government, but in my view for everyone of us, regardless our background, belief or personal circumstances. Public Stewardship can in my view be very successful (not only as concept but as truly effective way of governing) when government and citizens act as one (the essence of democracy). For that a more holistic approach of public governance is desirable. No it is more than that: necessary.

Picture: © Jack Kruf, Hondarribia, Catalunya