Graça Machel: “Is democracy delivering?”

In an interview by Christiane Amanpour, with the Mozambican politician and humanitarian Graça Machel questions – between 4’02” en 5’20” – whether the electing system of our democracies is truly delivering “to protect and defend the interests of the majority”.

Machel is a Mozambican politician and humanitarian. She is an international advocate for women’s and children’s rights. She also is the widow of both South African President Nelson Mandela and of Mozambican President Samora Machel.

Ode aan Sam

Net nieuw op de wereld. Sam. Ik ontmoet je voor het eerst op Oudejaarsavond 2018. Woorden komen niet, tranen wel en de Gigue van de Partita in D minor for solo violin (BWV 1004) van Johann Sebastian Bach danst door mijn hoofd. Deze muziek komt het dichtst in de buurt van mijn gevoel voor jou, mooie nieuw leven. Je bent een wonder. Welkom, lieve Sam. Een ode.

Burgemeester borgt veiligheid

Van onze correspondent in Fort d’Auvergne

Het bestuur van de stad heeft op vakkundige wijze de veiligheid en de openbare orde met Oud en Nieuw 2018/2019 in zijn stad weten te borgen.

Voorafgaand, in de maanden naar dit evenement, hebben de bestuurders intensief en vooral constructief overleg gevoerd met alle bewoners hoe dit bijzondere feest van jaarwisseling te kunnen vieren, zodanig dat iedereen zich veilig voelt. Een schoolvoorbeeld dan kan worden geduid als goed bestuur en verbindend leiderschap.

Initiatiefnemer voor de kerstboomverbranding, Bob Janse-Van Bergen, begreep heel goed dat met een krachtige wind van zee de stad gevaar zou gaan lopen en dat het vragen om problemen zou zijn geweest. Hij heeft het voortouw – in goed overleg met de burgemeesters – genomen om de plannen de wijzigen. Dit doe je niet zomaar. Bob: “Uit respect voor de wijze inzichten van de burgemeester en met veel begrip voor de medebewoners hebben we er dit jaar afgezien van de spectaculaire kerstboomverbranding. Het is ook gewoon je gezond verstand gebruiken, toch? Samen het glas heffen op het nieuwe jaar is ook mooi, vonden wij.”

De bijzonder goede band van de  burgemeester met de jeugd heeft ertoe geleid dat een enorme luchtvervuiling, vele gevoelens van onveiligheid, het verlies van het vertrouwen in de overheid en last but not least grote schade door kerstboomverbranding op het strand en het oude centrum van de stad zijn voorkomen.

Ook de burgemeester onderstreept de goede band: “Een traditie is goed, maar deze moet niet ten koste gaan van een veilig Oud en Nieuw. Mijn stevige ankers in de samenleving leidde tot het zelfinzicht van de initiatiefnemers. Daar heb ik bewondering voor. Vele honderduizenden euro’s aan belastinggeld voor inzet van brandweer en politie zijn voorkomen, nog afgezien van de schade die het evenement had kunnen veroorzaken. We hebben dit geld in de gemeentekas kunnen houden door goed bestuur te leveren in nauwe samenspraak met onze burgers. Dat is mooi, want de middelen zijn schaars. U weet, wij gaan altijd zorgvuldig om met belastinggeld. Regeren is vooruitzien, weet u.”

Equoi

Kruf, J.P. (2018). Equoi.

Ontstaan vanuit de pion op de velden van het klassieke schaakspel. Groot geworden gedurende de duizenden jaren sinds het bestaan van het spel, tussen de zwaargewichten toren, loper, paard, koningin en koning. Altijd zichzelf gebleven. Gewoon ook, zonder kapsones. Bijzonder: hij heeft zichzelf steeds opnieuw uitgevonden.

Hij is voorzien van een slimme set sensoren en daarmee in staat als Environmental eXpert om stemmingen te meten, sferen op te nemen en de toestand van het milieu te registreren. 

Een slimme pion dus, Equoi•X. Deze is voor kleinzoon Sam met alle adviezen die een grootvader zijn kleinzoon kan geven. Future-proof so to speak.

‘Een proefballonnetje oplaten’

Het bestuur van de stad Fort Auvergne maakt het voor iedereen mogelijk om – naar het Nederlandse spreekwoord – een proefballonnetje op te laten. Alles gebeurt tegenwoordig real-time. Voor proefballonnetjes is er weinig ruimte meer in het openbaar bestuur. Het ritme van Tweede Kamer, de provinciale staten, gemeenteraden en colleges, de permanent alertheid van de media en de social media als een eigen organisme slaan de klok van het directe heden. Niet altijd succesvol, wenselijk of soms gewoon onhandig. Zelfs ministers en presidenten vechten hun standpunten vandaag de dag real-time en in het openbaar uit. Niet effectief bij het vinden van duurzame en effectieve oplossingen.

Zou het kunnen dat het proefballonnetje hernieuwde kansen biedt voor beter bestuur en dat het besloten karakter van een virtuele stad daarbij een extra voordeel kan zijn?  Geeft het ons een nieuwe en tegelijkertijd klassieke c.q. beproefde methode in handen om de kwaliteit van publiek besturen én handelen te verrijken en te versterken?

Een oefenruimte binnen de stad, waar proefballonnetjes opgelaten kunnen worden. We gaan met de ballon dan terug naar onze kindertijd om met open en oprechte blik te aanschouwen wat er gebeurt. Gaat hij hoog en waait naar nieuwe landen, over de grenzen heen, het avontuur tegemoet, of blijft hij hangen in de eerste beste boom. Iedereen kan zich nog dat gevoel herinneren, toch? Een proefballon kan het inzicht in de echte wereld sterken. Dit oude gezegde kan een mens op nieuwe gedachten brengen, dat ook. Instrument dus ook voor creatie en innovatie.

Een proefballonnetje zou weer onderdeel kunnen worden van het publieke bestuur en management. Een vorm van scenario-denken. Een onderdeel van design-denken. Eigenlijk een geweldig instrument omdat het ex ante inzicht geeft in aanpak en route. Voorkomt ook brokken als de echte plannen door college en raad worden vastgesteld en het spel op de wagen is. Het proefballonnetje als onderdeel van het proces van diagnose-strategie-beleid-uitvoering. Cool. Goedkoop ook.

Het Bambi-gevoel

Jack Kruf. 

Politiek

Nog eens terugdenkend aan het hele debat over de dividendbelasting. Eigenlijk niet in woorden uit te drukken hoe politiek werkt. Het is een eigen bedrijf. En werkt los van het democratisch gevoel wat burgers iedere keer weer willen ervaren als zij naar de stembus zijn gegaan. Dit is mijn beeld: ik als burger (Terra Cotta*) in mijn rol als  kiezer (pion) voelde mij als Bambi, verlaten in het grote bos van de democratie. Er zijn van die dagen, dat het zo kan voelen.

Memo’s?

Het moment dat een regering en de Tweede Kamer spreken over het wel of niet bestaan van memo’s, die volgens sommige deskundigen onvoldoende of niet gedegen zijn onderbouwd, die wel of niet gezien zouden zijn door onderhandelaars voor een nieuwe regering, en door thans zittende ministers wel of niet geschreven zouden zijn, die ook niet meer herinnerd kunnen worden en dan weer wel, over een maatregel die in geen enkel partijprogramma ooit heeft gestaan en dus nooit aan de kiezer is voorgelegd en tenslotte een maatregel die de belastingbetaler heel veel geld lijkt te kosten. Maar ook daar zijn de meningen over verdeeld.

Lost in Translation

Het is een overduidelijk geval van Lost in translation. We spreken over het afschaffen van de dividend-belasting voor bedrijven door deze coalitie en dus regering. Dat was al een moment dat de democratie ‘op zwart’ ging voor de kiezer. Een maatregel uit de hoge hoed van bestuurders. Maar het debat vorige week over de totstandkoming van dit besluit kleurde het publieke canvas van de democratie volledig zwart. Het licht ging bij vele burgers even uit. Bij mij in ieder geval zeker wel. Als dit als ooit als kunst wordt beschouwd, dan is hier het verhaal erachter. Een eigen impressionistisch werk, in alle bescheidenheid.

Bambi

Gekozen is voor grafiet*, omdat naast de ervaren donkerte, het ook een metafoor is voor al dat geschrijf en geprint van de vele stapels memo’s over dit onderwerp. Hier staat de kiezer toch echt even in het donkere bos, alleen. Verlaten door hen door wie zij worden vertegenwoordigd. Door de vele bomen is het bos op dit dossier niet meer te zien. Het is het ultieme Bambi-gevoel. De relatief stille trom waarmee het na een jaar soebatten het ‘ongedaan’ is gemaakt, omdat Unilever anders besloot dan verwacht, maakt het gevoel er niet minder om. Ik kan er nog steeds niet over uit dat zo’n plan kan ontstaan, als het in geen enkel partijprogramma heeft gestaan. Dat is het eigenlijk een soort einde van de democratie in haar zuiverste vorm. Bambi dus.

*Pantone ®

De vluchteling: over publieke waarden en risico’s

Kaart van de Grote Volksverhuizing tussen de 2e en 5e eeuw. Bron: Wikipedia.

Jack Kruf

Vluchtelingenvraagstuk

In dit korte essay beschouw ik het vluchtelingenvraagstuk vanuit waarden- en risicoperspectief. Vanuit dat perspectief kom ik tot een aantal overdenkingen. Het vluchtelingenvraagstuk gaat over onze bereidheid en capaciteit om vluchtelingen te willen en te kunnen opvangen en in te passen in onze samenleving. Het beroert ons. De dynamiek is groot. Ons democratisch stelsel piept en kraakt. De samenleving spreekt zich uit over de letterlijke en figuurlijke grenzen. Dat is ook een politiek-bestuurlijk vraagstuk. De publieke waarde ‘balans en cohesie in de samenleving’ komt onder druk met de grote instroom. Politici en bestuurders spreken over publieke risico’s en hoe we het anders moeten doen. De geschiedenis leert – de Grote Volksverhuizing in gedachte – dat dit van alle tijden is. Het leert ook dat de voorouders van de meesten van ons ook migranten waren.

Waarden en risico’s

Mark Moore definieert publieke waarde als ‘de waarde die de overheid creëert door haar burgers en die burgers waarderen’. Deze soort waarden zijn niet alleen verankerd in de Nederlandse grondwet, maar bijvoorbeeld ook in de Geneefse conventies, de Rechten van de Mens en de Four freedoms van Roosevelt. De internationaal geaccepteerde ISO-definitie van risico is ‘het effect van onzekerheid op doelbereiking’ (lees: waarde). Hier ligt het verband. Publieke risico’s zijn verbonden met publieke waarden. Afwijkingen van (publieke) waarden worden geduid als de risico’s. In dit geval zou je kunnen zeggen: menselijke ontwaarding in brede zin en sociaal-maatschappelijke instabiliteit c.q. ontwrichting. Risicomanagement bij ons thema is daarmee gericht op het borgen van de achterliggende waarden. En dat gaat weer over de kwaliteit van de opvang, de zorg voor de medemens, korte procedures en het aanpakken van de bron van de migratie.

WEForum

In het wereldwijde discours over het identificeren van maatschappelijke ‘risico’s’ plaatst het World Economic Forum ‘grootschalige onvrijwillige migratie, veroorzaakt door conflicten, rampen, milieu of economische redenen’ in de top 5. Vluchtelingenvraagstukken richten zich op de lange termijn, omdat het hoog gecorreleerd is aan internationale conflicten tussen landen, verval van staten, klimaatverandering en watercrises. Het lijkt er een beetje op dat we in een nieuwe periode van grote volksverhuizingen (de vorige was tussen 400 en 1000 na Chr.) terecht zijn gekomen. Het vraagstuk van ‘de vluchteling’ krijgt volgens het forum een structureel karakter. It is here to stay… En dat levert structurele risico’s op.

Drivers van risico’s

  1. Lange duur conflicten: 80% duurt langer dan 10 jaar. Hoe langer mensen weg zijn van hun thuisland, hoe moeilijker het is terug te keren. Ze kunnen ‘thuis’ niet meer voorzien in hun levensonderhoud, verliezen vaak familiebanden en hun bezittingen, er is verlies van waardigheid. Het gebrek aan effectief integratiebeleid in de meeste landen leidt tot het ontstaan van ghetto’s en geïsoleerde gemeenschappen aan de randen van de samenleving, leidend tot frustratie, ontgoocheling en zelfs radicalisering.
  2. Internationaal commitment ontbreekt: veel landen hebben of de Geneefse Conventie niet ondertekend of houden zich er niet aan. Een handhavings-mechanisme van de ‘status van vluchteling’ ontbreekt. Zonder deze status kunnen vluchtelingen veel moeilijker werk vinden, hebben geen recht op sociale bijstand of hebben geen toegang tot reisdocumenten. Zij zijn tweederangs burgers.
  3. Afzondering en bewuste bureaucratie: veel samenlevingen zijn niet in staat om tot integratie en inpassing van de vluchtelingen te komen en houden hen op afstand in opvangkampen. Procedures zijn vaak lang en formeel, en ontmoedigend voor vluchtelingen.
  4. Ontbreken goede besturing en falende infrastructuur: migranten in ontwikkelingslanden met zwakke sociale en besturingssystemen zijn niet te best af. In 2014 leefde 86% van de vluchtelingen in ontwikkelingslanden en 12% in minder ontwikkelde landen. Vluchtelingen drukken stevig bij hen op het nationale budget (tot 7%), slechts 2% bereikt het rijke westen.

Overdenkingen

Als we waardengedreven handelen van overheden centraal zouden stellen, in combinatie met goed risicomanagement, zou idealiter de rest vanzelf moeten gaan. Risicomanagement is in dit vraagstuk werken vanuit ‘de bedoeling’, gericht op menswaardigheid, respect en balans in samenleving. Dit vraagt om bestuurlijk leiderschap en professioneel management bij vooral gemeenten, als ‘eerste overheid’. Bestuurders, managers en ook hulpverleners zijn daarbij in feite de risicomanagers in de eerste lijn. Zij staan voor fatsoenlijk gastheerschap in procedure, menselijke opvang en begeleiding van vluchtelingen en optimale communicatie met en transparantie naar de samenleving.

Het vraagt van ons misschien ook om nog een stapje verder te denken, vanuit onze eigen geschiedenis. Zelf waren immers vele van onze later succesvolle voorouders ooit ook vluchteling. Nieuw bloed in de Nederlandse maatschappij betekent ook nieuwe kansen voor ons als opvangende samenleving; met impulsen voor de economie door toename van de vraag, instromende kennis en toename van internationale contacten. Dat past in de traditie van ons handelsgeest-DNA. Als we uitgaan van de mens in al zijn waardigheid moeten we in staat zijn de risico’s van migratie te managen.

Het regenwoud dat eens was

Het regenwoud

Regenwoud

Er was eens een regenwoud zo groot als Nederland. Het was een heeeeel oud bos, wel 30 miljoen jaar. Ongerept en vol leven. Er leefden wel 5 miljoen soorten planten, dieren en schimmels. Een paradijs. En er woonden ook 10.000 indianen (nu 17 miljoen, red.), verspreid over het hele gebied en in vrede met het woud. Zij waren gelukkig.

Mens

Toen kwamen er mensen met hoeden en dassen, die bijzondere dieren en planten zochten om mee naar huis te nemen om ze anderen te laten zien en ook tentoon te stellen op een soort kermis, levend, maar meestal dood. Waarom doen mensen dit?

Later kwamen er mannen met baarden en ook met zagen en bijlen. En kwamen zij in hele grote, enge en sterke machines. Zij kapten de bomen, stuurden de indianen weg en namen het hout mee om er tafels, stoelen en bedden van te maken.

Verlies

Stukje bij beetje verdween het bos. Het mooie regenwoud bestaat nu niet meer. De laatste boom is gekapt. Het woud bestaat alleen nog in boeken, in gekleurde plaatjes en in veel woorden. Opgeprikt en opgezet vind je sommige dieren en planten nog in grote kasten achter glas in hele grote gebouwen, waarvoor je een kaartje moet kopen om ze te zien.

Het woud is een grote stad geworden. Er leeft (naast vlooien, luizen en bacteriën) nog maar één soort: de mens.

*Bewerkt verhaal uit mijn dagboek (1963).

**De kleur van de afbeelding is Pantone® Forest Biome.

Siena DNA

Kruf, J.P. (2006) Siena DNA [fine art print]. Breda: Civitas Naturalis.
The striking light in one of the streets of Siena, makes the DNA of this city visible. This palette of grey, beige and taupe colours and the fibers of the wall is a small piece of art in itself. This photo I took in 2006 near Piazza del Campo, in the city center. It has so many details that you almost can read how the city is governed and managed, what its rules and regulations are and even how the urban policy plans guide the city infrastructure. Sherlock Holmes doubtlessly is able to complete the whole story.

This photo tells the story of the holistic principle on which every ecosystem has been built. The street tells the story of the city and its governance. It is an exponent of it. A quote by one of the greatest ecologists John Muir (Gilford, 2006) makes us understand the principle of holism – the idea that the whole of something must be considered in order to understand its different parts (Oxford) – in just one simple sentence:

When we try to pick out anything by itself we find it hitched to everything else in the Universe.

JOHN MUIR

Siena is maybe the city where public governance was invented. In fact, it can be considered as the Mecca for city managers, mayors and aldermen. History has been written in the painting in the Town Hall of the City of Siena (at that time it was a republic by the way). It is The Allegory of Good and Bad Government, a series of three fresco panels painted in the Sala Dei Nove by Ambrogio Lorenzetti in 1338/1339. A glimpse of both is visible in this simple and shaded street view.

Lorenzetti, Ambrogio (1338/1339) The Allegory of Good and Bad Government [Fresco). Siena, Sala Dei Nove.

The only way to get to the high level of good government seems to be by coordination, expressed in all forms and tonalities in this beautiful fresco of Lorenzetti, almost 700 years ago. The importance of coordination – Siena was a very well-run city at that time – is explained very clearly in this video by Charles Fried, professor at Harvard Law School, underlining the holistic principles of city governance.

Bibliography

Gilford, Terry (2006) Reconnecting with John Muir. Athens: University of Georgia Press, 216 pp.

Oxford Learners’ Dictionaries, Holism. https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/holism

The Leveson Inquiry

Leveson Inquiry – Report into the culture, practices and ethics of the press.

The British Prime Minister David Cameron announced a two-part inquiry investigating the role of the press and police in the phone-hacking scandal, on 13 July 2011. Lord Justice Leveson was appointed as Chairman of the Inquiry.  The first part will examine the culture, practices and ethics of the media. In particular, Lord Justice Leveson will examine the relationship of the press with the public, police and politicians. He is assisted by a panel of six independent assessors with expertise in key issues being considered by the Inquiry.

The Inquiry has been established under the Inquiries Act 2005 and has the power to summon witnesses.  It is expected that a range of witnesses, including newspaper reporters, management, proprietors, police officers and politicians of all parties will give evidence under oath and in public.

It makes recommendations on the future of press regulation and governance consistent with maintaining freedom of the press and ensuring the highest ethical and professional standards. Lord Justice Leveson opened the hearings on 14 November 2011, saying:

“The press provides an essential check on all aspects of public life. That is why any failure within the media affects all of us. At the heart of this Inquiry, therefore, may be one simple question: who guards the guardians?”

Read more

Het Gevoel van Volvo

Dit meesterwerkje van Volvo – Jag vill leva, jag vill dö i Sverige – bevat de essenties van het leven. De naam ís in feite (zo ook bedoeld door de oprichters) de eerste naamval van het Latijnse volvere, hetgeen rollen betekent, letterlijk dus ik rol. Artistiek en erg kundig geadresseerd.

Hoe een automerk erin slaagt om de verbinding te leggen tussen het persoonlijke avontuur in ons, het eigen professionalisme, de liefde, de warmte en basis van thuis, de Alleingang van elk mens, de kracht van één zijn met de natuur, de schoonheid van reflectie en het gevoel van vrijheid. Wat een combinatie. De match met Zlatan Ibrahimović is perfect.

Elke ochtend als ik in mijn auto stap krijg ik dit gevoel. Cool. Dat is de kracht van marketing en branding. Dan vergeet ik daadwerkelijk even dat ik te veel fijnstof en CO2 produceer en niet goed bezig ben voor het milieu. Hm. Het wachten is nu op de elektrisch of waterstof aangedreven Volvo. Zowaar en mooi perspectief. En natuurlijk ben ik straks voor Zweden op het WK Voetbal in Rusland. I want to live, I want to die in Sweden.

Even stil voor de Witte Neushoorn

Met het heengaan van het laatste mannetje van de noordelijke witte neushoorn was ik toch even stil. De ene diersoort homo sapiens die een andere diersoort doet uitsterven. De wereld draait gewoon door, het is een berichtje op de vele websites, fotootje erbij van een eenzame neushoorn in een dierentuin. Social media zijn even hot. Ontstentenis of hype? De vraag van de interviewster op de radio aan een expert of we zonder kunnen, snijdt door mijn ziel. Verkeerde vraag.

30 miljoen jaar bestaat dit bijzonder dier, een periode die gelijk is aan 1 miljoen generaties mensen (die er in de huidige vorm niet eens waren overigens). De laatste generatie daarvan krijgt het voor elkaar om de soort van de aardbodem te laten verdwijnen. Door hebzucht en handel gedreven. In de oorverdovende verkiezingsretoriek van de laatste weken – veelal over mensen, over hun behoeften, over nog meer huizen en over de tsunami aan data die op ons afkomt, maar nauwelijks meer informatie oplevert, vormt dit bericht een eiland van stilte in mijn ziel.

Ik bedacht mij, als de tijd van de witte neushoorn op aarde gelijk gesteld zou worden aan de omtrek van de aarde, dan begint  het op de laatste 40 meter (de laatste generatie, 30 jaar) mis te gaan, wordt er gewaarschuwd en zijn er vele bezorgde berichten, maatregelen, onderzoeken, petities en beleidsplannen. De laatste meter gaat het helemaal mis. Hm. Ik zoek naar het woord wat mijn gevoel het beste beschrijft. ‘Respectloos’ komt toch het dichtst bij, denk ik. De aarde is vandaag de spiegel waarin de mensheid zichzelf ziet: een killer.