The Storm

‘The Storm’ door Narcisse-Virgilio Diaz de la Peña (1971), The National Gallery.

Dit schilderij van één van de leden van de School van Barbizon, is een combinatie van de overheersende stormachtige lucht met zijn grijze wolkenmassa’s en de gure vlakte.

Het ‘verwoordt’ de dreiging op van een storm. Het is een heideveld, prachtig, maar uiteraard was dit voorheen een prachtig bos. Overbegrazing door met name koeien en schapen enerzijds en grootschalige houtkap anderzijds heeft hier geleid tot een heideveld. Mooi, zeker, maar toch even wat perspectief en historisch besef aangebracht.

De storm in het politieke landschap van heer Donald is aan het razen. Grootschalige kap, waarbij democratische instituties compleet worden gepasseerd, lijkt diep in niet alleen de Amerikaanse samenleving te gaan snijden, maar ook de wereld-orde te herschikken. Een schilderij als metafoor. Storm dus. Prachtig schilderij, zeker wel.

Zie ook The National Gallery.

The Forest in Winter at Sunset

‘The Forest in Winter at Sunset’ door Théodore Rousseau (gemaakt tussen 1846–1867)

Dit monumentale bosgezicht, ongeëvenaard door zijn schaal en ambitie, is gestart vroeg in Théodore Rousseau’s carrière. Het was bij zijn dood nog niet voltooid, ondanks de aansporing van Jean-François Millet en andere bevriende kunstenaars om het te voltooien en tentoon te stellen.

Naar verluidt was het Rousseau’s bedoeling om het effect na te bootsen van een zonsondergang die hij in december 1845 had gezien in Bas-Bréau, een deel van het bos van Fontainebleau.

De wirwar van bomen, ontdaan van gebladerte en doordrenkt met diepe kleuren, brengt een gevoel van ontzag voor de natuur over dat wordt versterkt door de aanwezigheid van twee boeren in het midden.

Het schilderij is een ode aan het bos omdat dit het netwerk toont dat het bosecosysteem in feite is.

Snow Scene in the Black Forest

‘Snow Scene in the Black Forest’ door Carl Friedrich Wilhelm Trautschold (1815 – 77), London: Victoria & Albert Museum.

Het Zwarte Woud is home territory voor mij. Ik heb er gewerkt als bosarbeider én gestudeerd vanuit Wageningen University.

Als je een jaar in het bos rondloopt, voel je als het ware waarom de bomen staan waar ze staan. Je voelt de aantrekkingskracht van het licht, de kracht en rijkdom van de bosbodem en de invloed van weer en wind. Het bos is net als de samenleving. Er zijn vele parallellen. Ik weet van mijn professor Roelof Oldeman, dat het bos altijd op weg is naar zichzelf, naar de eigen ziel. Dat is de samenleving ook.

Wat een prachtige plek in het bos. Ik was er. Koud was het.

Wooded Landscape in Snow

‘Wooded Landscape in Snow’ door Ludvig Munthe (1870)

Het is het avontuurlijke dat in ons wordt losgemaakt als we onze tocht door het bos voortzetten. De ontdekking drijft ons. Spannend wordt het wel.

Maandag a.s. is zo’n dag die lijkt op dit schilderij. De ingang tot een erg donker deel van het bos. Wat staat ons te wachten? Wat komen wij tegen? Waar leidt het pad ons heen? En welke trollen, kobolten en andere snoeshanen komen wij tegen? Het bos en de natuur biedt veel metaforen met onze eigen gang en die met de samenleving.

Forest light Painting

‘Forest light Painting’ door Darren Carey

De magie van het bos is groot als bundels van zonlicht tot de bosbodem reiken en ons pad verlichten. In mythen, sagen en gedichten zijn zij bezongen.

Mijn professor Roelof Oldeman verwoordde, op één van onze laatste tochten samen, het als volgt: “Het bos is een unieke bouwsteen in het imperium van de zon. Laten wij haar met rust laten. Zij is onderweg naar zichzelf. Zij zoekt haar ziel.”

Daar zaten wij dan, onder het kronendak. De zonnestralen verwarmden ons. Opgenomen in de magie van het bos en deel van het universum.