Oog in oog met Gaia

In Oog in oog met Gaia stelt de Franse filosoof en wetenschapsantropoloog Bruno Latour dat de natuur niet langer de stabiele achtergrond vormt van ons doen en laten. We zijn toegetreden tot het tijdvak van het antropoceen, het tijdvak waarin de ecologische gevolgen van het menselijk handelen hardhandig op de voorgrond treden.

De ecologische mutatie die zich voltrekt, betitelt Latour als het Nieuwe Klimaatregime. De oude natuur wijkt voor een wezen in beweging, waarin menselijke activiteit en natuurlijke wereld talloze onverwachte verbindingen aangaan: Gaia.

Latour neemt de controversiële Gaia-hypothese van James Lovelock als uitgangspunt, en zet daarnaast rechtsfilosofie en kunst in om de politieke, religieuze en wetenschappelijke dimensies van het verouderde natuurbegrip te ontwarren. Zo legt hij in dit ongemeen rijke en verrassende boek de basis voor een hoogst noodzakelijke politisering van de ecologie.

‘Oog in oog met Gaia’ is voortgekomen uit een cyclus van lezingen in Edinburgh. De lezingen zijn uitgebreid en volledig herschreven, met behoud van de oorspronkelijke toon en stijl. Latour koppelt denken-in-actie en humor aan een fabelachtige eruditie, maar schuwt de polemiek niet.

Persoonlijke website Bruno Latour

Alleen op de wereld

Het boek Alleen op de wereld werd voor het eerst gepubliceerd in 1878. Het verhaal gaat over de vondeling Rémi en zijn zoektocht naar zijn afkomst. Met een reizende artiest, de Italiaan Vitalis, en zijn dieren trekt hij de wereld in. Het boekt vertelt het verhaal van een samenleving die in beweging is, net als nu.

Cover 1962, © Uitgeverij V.A. Kramers

De Franse schrijver Hector Malot neemt ons mee naar een Europa dat volop in ontwikkeling is en de eerste stappen zet naar een moderne economie. Naar ook een Europa waar nog veel armoede is en het leven aan de zelfkant een gevecht op zichzelf blijkt te zijn. Ook een Europa, dat nog landelijk is, waar wolven nog vrij rondlopen. Een Europa dat nog niet is geïndustrialiseerd, maar duidelijk de eerste stappen in die richting zet.

Op zijn omzwervingen ontmoet hij allerlei type mensen. Hij leert over vertrouwen, uitbuiting, misbruik en ontmoet de kracht van vriendelijkheid en eerlijkheid.

Het boek is de ‘bijbel’ van de samenleving. Het is zeer actueel, veel patronen zijn vergelijkbaar met het heden. Een must read. Het is fascinerend te lezen hoe weinig er in 144 jaar veranderd is.

Trees

This elegant collection of Hermann Hesse’s essays, poems, and passages on trees, accompanied by thirty-two of his hand-painted watercolor illustrations, reveals his sacred understanding of trees as symbols of transcendence and rebirth, of instinctive growth present in all natural life.

It is published by Kales Press, selected by Volker Michels* and translated from the German by Damion Searls**.

Trees mirrors landscapes as Hesse experienced them, both artistically and spiritually, and reminds us that the life of a tree is also a metaphor for our own life of perseverance, happiness, and purpose. In the author’s words:

“They struggle with all the force of their lives for one thing only: to fulfill themselves according to their own laws . . . Whoever has learned to listen to trees no longer wants to be one. He wants to be nothing except who he is.”

Bibliography

Hesse, H. (2022) Trees: An anthology of writings and paintings. San Diego, California: Kales Press.

*Volker Michels, the world’s foremost authority on Hermann Hesse’s work, manages the Nobel laureate’s literary and artistic estate.

**Damion Searls (personal website) is the translator of more than fifty books, including Hermann Hesse’s Demian, and the recipient of numerous awards.

Picture above is part of Hermann Hesse, Early Spring, 1925.

Recommended

The Day Hermann Hesse Discovered the Meaning of Life in a Tree

De ontdekking van de natuur

Hans Mulder

Hoogtepunten uit de natuurlijke historie
Vanaf de vroege zestiende eeuw verschenen er in Europa steeds meer studies waarin dieren en planten ‘naar het leven’ werden beschreven en verbeeld. In de daaropvolgende eeuwen werd het onderzoek naar de natuurlijke wereld verdiept en werd de kunst om die wonderbaarlijke natuur af te beelden geperfectioneerd. 

In De ontdekking van de natuur vindt u twintig prachtige en rijk geïllustreerde verhalen over vogels, insecten, bacteriën, draken en nog veel meer. De beschreven ontdekkingen zijn doorspekt met anekdotes over de bijzondere mannen en vrouwen die er tussen 1500 en 1900 voor hebben gezorgd dat wij het leven om ons heen en dat van onszelf zoveel beter begrijpen. Lees over de draak die in 1572 op een akker bij Bologna werd verslagen, over Van Leeuwenhoek, die met behulp van de door hemzelf gemaakte microscoop bacteriën in zijn eigen tandplak ontdekte. Of over hoe de jonge Charles Darwin tijdens zijn reis met de Beagle inzichten kreeg die de basis legden voor zijn evolutieleer.

Hans Mulder is opgeleid als historicus en werkt als conservator natuurlijke historie van het Allard Pierson, de collecties van de Universiteit van Amsterdam. Hij publiceert over de geschiedenis van het boek en over hoe in de westerse samenleving de kijk op de natuur in de loop der tijd veranderde. Onderwerpen waarover hij ook doceert aan de UvA. Veel van de belangrijkste natuurhistorische handschriften, gedrukte boeken, tekeningen en aquarellen die Mulder in dit boek heeft gebruikt, zijn te vinden in de Artis Bibliotheek, onderdeel van het Allard Pierson.

Uitgever: Terra