Tag: Besturing

Geplaatst op

Maatschappelijke zorgplicht: verplicht

Het duurt té lang voor ondernemingen welzijn boven winst gaan stellen. Daarom moet een maatschappelijke zorgplicht in de wet verankerd worden. Dat zegt Leen Paape in zijn afscheidsrede als hoogleraar Corporate Governance bij Nyenrode.

Als je om je heen kijkt, zie je dat in Nederland de samenleving aan veel kanten vastloopt, aldus Paape. Energie, klimaat, zorg, onderwijs, de Belastingdienst, stikstof, pfas, migratie. En dan komt daar nog de oorlog in Oekraïne bij. Hij ziet dat er fundamentele veranderingen nodig zijn.

Afscheidsrede Leen Paape.

“Nyenrode is in 1946 opgericht om het land te helpen opbouwen. Die mooie missie hebben we als samenleving goed gerealiseerd. Maar ergens zijn we zo zelfvoldaan van het pad afgeraakt dat er nu heel veel is vastgelopen”, zegt Paape. “Wat ik zou willen zien, is dat bedrijven hun maatschappelijke verantwoordelijkheid méér gaan nemen. Ondernemingen krijgen hun license to operate van ons als maatschappij. In mijn ogen hebben ze daarom een maatschappelijke zorgplicht: zorgen voor maatschappelijk welzijn op de lange termijn. En daarbij rekening houden met ieders belangen. En als je dat echt goed wilt doen, kijk je 7 generaties vooruit.”

We hebben nieuwe doelen nodig

“Sinds de Tweede Wereldoorlog staan groei en winst centraal in ons denken. Nu we zien dat er zo veel vastloopt, is het tijd om opnieuw te kijken naar onze doelen. Want die bepalen wat we doen. Zo lang het doel uitsluitend winst maken is, komen de bestrijding van de klimaatcrisis en het tegengaan van polarisatie in de samenleving minder goed van de grond. Dit gesprek moeten we dus wel met elkaar aangaan! Als samenleving zullen we niet meer uitsluitend moeten streven naar welvaart in materiële zin, maar juist ook naar welzijn. Dat is ingewikkeld. Maar ook nodig!”

Paape noemt 10 redenen voor de zorgplicht:

    1. De veranderende opvattingen over de wet geven richting (wat mij betreft).
    2. Daar komen dan nog codes, (internationale) regelgeving en akkoorden bij.
    3. Values en principes van uw eigen onderneming spreken al voor zich, nietwaar?
    4. Stakeholders hebben er niet alleen recht op, ze vragen er ook om.
    5. De theorie wijst u – inmiddels – ook in de goede richting.
    6. Institutionele beleggers verlangen het van u.
    7. Gerechtelijke uitspraken onderstrepen het belang ook nog eens.
    8. De filosofen en de ethiek verlichten uw pad.
    9. Spirituele en religieuze overwegingen geven u wellicht nog het op één na laatste zetje.
    10. Last but not least, u heeft vast dierbaren die u een betere wereld gunt, toch?

“Voor wie schreef ik deze afscheidsrede eigenlijk? In het begin zei ik dat het voor ondernemers bedoeld was. Mijn conclusie nu is dat ik het vooral schrijf voor de politiek. Maar ja die politiek, dat zijn wij allen. We moeten dus ook nu in gezamenlijkheid de trom slaan en zorgen dat de politiek beweegt. Die trom heb ik dan nu geslagen door langs 10 overwegingen redenen aan te voeren waarom die maatschappelijke zorgplicht een onvermijdelijkheid is en dus ook geen vraag meer zou mogen zijn.”

– Leen Paape, Nyenrode, 8 december 2022

Lees meer op Nyenrode Univsersity

Geplaatst op

The Forest and Sustainability

The European Commission.

The Commission welcomes the provisional political agreement just reached between the European Parliament and the Council on an EU Regulation on deforestation-free supply chains.

Once adopted and applied, the new law will ensure that a set of key goods placed on the EU market will no longer contribute to deforestation and forest degradation in the EU and elsewhere in the world. Since the EU is a major economy and consumer of these commodities, this step will help stop a significant share of global deforestation and forest degradation, in turn reducing greenhouse gas emissions and biodiversity loss. This major agreement comes just before the start of the milestone Conference on Biodiversity (COP15) which is set to define protection goals for nature for decades to come. Explanation Apart from timber, the products concerned are cocoa, coffee, soy, palm oil, beef and rubber. Derived products such as leather, chocolate, furniture, paper and charcoal will also be banned if they contribute to deforestation, the European Commission said in a statement. Products will be classified as banned if they come from land deforested after December 2020. Traders will have to start proving that the products are deforestation-free and legal. Importers must be able to provide “precise geographical information on agricultural land” to show where raw materials come from. If the rules are not followed, member states must impose sanctions. The commission says the list of goods covered by the directive is regularly reviewed and updated. This takes into account new data, such as changing deforestation patterns.
Geplaatst op

Bosbeheer in beeld

Algemene Rekenkamer.

Ongewis of bosbeheer beoogde resultaten op termijn levert. Het beeld dat de laatste jaren is ontstaan dat Staatsbosbeheer overal in het land grootschalig bossen kapt, is onjuist. Onderzoek van de Algemene Rekenkamer wijst uit dat Staatsbosbeheer niet meer oogst dan er bijgroeit. Maar of de werkwijze van de grootste bosbeheerder van Nederland en andere boseigenaren op lange termijn de beoogde resultaten geeft, is echter op landelijk niveau onbekend.

Het rapport Bosbeheer in Beeld gaat over (Staats)bosbeheer en bossenstrategie. Het beeld dat de laatste jaren is ontstaan dat Staatsbosbeheer overal in het land grootschalig bossen kapt, is onjuist.

Onderzoek van de Algemene Rekenkamer wijst uit dat Staatsbosbeheer niet meer oogst dan er bijgroeit. Maar of de werkwijze van de grootste bosbeheerder van Nederland en andere boseigenaren op lange termijn de beoogde resultaten geeft, is echter op landelijk niveau onbekend.

“De landelijke bossenstrategie, door de rijksoverheid en provincies gezamenlijk in 2020 ondertekend, vereist landelijk 10 % meer bos op termijn. Die doelstelling wordt waarschijnlijk niet gehaald. Sinds 2013 verdwijnt er namelijk bij alle natuurbeheerders opgeteld meer bos in Nederland dan dat er aangeplant wordt. Er is ruim 6.000 hectare bos minder dan bij de start van de bossenstrategie.”

De conclusies laten zich samenvatten in de volgende punten:

    • Aantal gestelde doelen van de strategie worden niet gehaald.
    • Er is geen centraal inzicht in de resultaten van het bosbeheer.
    • Er is geen transparante afweging.
    • Er zijn geen financiële prikkels die aanzetten tot meer houtkap.
    • Art is geen garantie voor duurzaam bosbeheer.

De conclusies liegen er niet om. De gedane aanbevelingen zijn boterzacht en vooruitschuivend. Nadere informatie en afspraken moet gemaakt worden. Inderdaad. Had dat niet al gemoeten dan?

De bossenstrategie faalt. En dat is niet goed. Helemaal niet.

Geplaatst op

Structuurverandering publiek domein

Jürgen Habermas

In dit klassieke werk uit 1962 en in het Nederlands uitgegeven in 2015 door Boom Uitgevers, ontwikkelt Duits filosoof en socioloog Jürgen Habermas* zijn theorie over het publieke domein. Volgens Habermas is dit een ruimte waarbinnen rationele discussies kunnen worden gevoerd, vrij van inmenging van de staat en andere dwingende machten.


Habermas beschrijft hoe deze sfeer zijn opgang deed in de bourgeoismaatschappij van de achttiende eeuw, toen koffiehuizen en salons het toneel werden van discussies over sociale en politieke vraagstukken.

De druk van het kapitalisme, massamedia en het totalitarisme op het publieke domein
In latere jaren kwam het publieke domein steeds verder onder druk te staan door de toegenomen rol van het kapitalisme en de daarbij horende nadruk op het eigenbelang. Vervolgens werd het steeds verder uitgehold door de massamedia, de opkomst van het totalitarisme de vervagende grenzen tussen het private en de staat.

Van pessimisme naar oplossing
Na het ontvouwen van dit pessimistische perspectief biedt Habermas de weg naar een oplossing: een machtsvrije wijze van communicatie. De structuurverandering van het publieke domein staat daarmee aan de basis van zijn latere, invloedrijke werk.

Bibliografie

Habermas, J. (2015) De structuurverandering van het publieke domein. Amsterdam: Boom Uitgevers (Oorspronkelijke titel: Strukturwandel der Öffentlichkeit. Vertaling: Jabik Veenbaas)

Afbeelding van de auteur: door Wolfram Huke, http://wolframhuke.de – Verplaatst vanaf en.wikipedia naar Commons door ojs., CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3546577

*Jürgen Habermas is een van de laatste nog levende grote filosofen van de twintigste eeuw. Hij is emeritus hoogleraar filosofie in Frankfurt en ontving vele prijzen, waaronder in 2013 de Erasmusprijs.

Zijn werk is internationaal van grote invloed en wordt door een breed publiek gelezen. Bij Uitgeverij Boom verschenen van zijn hand De nieuwe onoverzichtelijkheid (1989), Geloven en weten (2009). Een toekomst voor Europa (2013) en Over democratie (2020).

Geplaatst op

Dienen en Deugen

René Weijers

Bestuurders en topmanagers staan dagelijks in het brandpunt van de maatschappelijke aandacht. De verwachtingen over hun functioneren zijn terecht hooggespannen. Vaak is die aandacht niet positief en domineren de incidenten in de berichtgeving: dwalen, falen en schandalen voeren de boventoon. De vraag is of dit recht doet aan de pluriforme werkelijkheid van bestuur en topmanagement.

Dienen en Deugen bekijkt bestuurders daarom vanuit een andere invalshoek: wanneer gaat het goed en waarom gaat het goed? Veel topbestuurders weten met hun organisatie waarde te creëren. Ze leveren een bijdrage die er toe doet. Het blijkt dat goede topbestuurders niet alleen bekwaam zijn, maar ook deugdzaam. Zij dienen door effectief om te gaan met complexiteit en deugen door tegelijkertijd te varen op een moreel kompas.

Bestuurlijke vraagstukken over strategie, leiderschap en verandering zijn dermate complex dat ze alléén met gestapelde intelligentie niet klein te krijgen zijn. Slimheid kan zelfs ontaarden in bedrog en fraude. Daarom is er ook een ander bestuurlijk repertoire noodzakelijk. Daarin voorziet het perspectief van klassieke en alledaagse deugden met een appèl op wijsheid, moed, matigheid en rechtvaardigheid. De verbinding tussen ‘weten’ en ‘geweten’ blijkt cruciaal. Deugden zijn een bron van zin en betekenis.

Bestuurlijke opgaven zijn doorgaans geen enkelvoudige puzzels die zich met een simpele redenering laten oplossen. Vaker gaat het om dilemma’s, paradoxen en ‘venijnige’ kwesties. Bekwame bestuurders kunnen omgaan met dit verbonden vlechtwerk van soorten problemen. Ze weten een begaanbaar pad te vinden in een complexe en onvoorspelbare werkelijkheid. Daarvoor zijn overzicht, inzicht en timing belangrijke kwaliteiten. Bestuurders die dit kunnen, positioneren zichzelf niet als een traditionele held of een solistische redder in de nood met uitzonderlijke kwaliteiten. Eerder getuigen ze van respect voor de inzichten en opvattingen van anderen en gaan daar actief naar op zoek.

In dit boek staan tien openhartige ontmoetingen met bestuurders centraal. In combinatie met een literatuurstudie en de jarenlange ervaring van de auteur als bestuursadviseur, bieden de gesprekken een intrigerend kijkje achter de schermen van topbestuur.

Een promotieonderzoek stond aan de basis van dit boek. Dienen en Deugen biedt stof tot nadenken aan de bestuurstafel. Boeiend materiaal voor bestuurders, directeuren, commissarissen en toezichthouders. En zeker een aanrader voor professionals onderweg naar de top.